Assessment Of Adherence To The Mediterranean Diet In Adults With Metabolic Syndrome
Metabolik Sendromu Olan Yetişkinlerde Akdeniz Diyetine Olan Uyumun Değerlendirilmesi
DOI:
https://doi.org/10.51271/jashso.55Keywords:
Mediterranean diet, Metabolic syndromeAbstract
Objective: This study aimed to evaluate the level of adherence to the Mediterranean diet among individuals with metabolic syndrome.
Materials and Methods: The research was conducted between February and March 2025 with 120 participants (74 women, 46 men) aged 24–85 years, who attended the Internal Medicine Outpatient Clinic of Antalya Training and Research Hospital. Participation was voluntary, and written informed consent was obtained. Data collection was performed through face-to-face interviews using a structured questionnaire, which included sociodemographic information, dietary habits, and the “Mediterranean Diet Adherence Screener” (MEDAS). Anthropometric measurements were also taken.
Results: Among men, 11 participants were classified as having low adherence, while 16 showed high adherence. Among women, 15 demonstrated low adherence, whereas 30 had high adherence. Analysis of MEDAS responses revealed low consumption of legumes and fish/seafood, but higher intake of nuts and peanuts. None of the participants adhered to the criterion of wine consumption, while 73.3% reported preferring white meat over red meat, a behavior consistent with Mediterranean diet principles.
Amaç: Bu çalışma, metabolik sendromlu bireylerin Akdeniz diyetine olan uyum düzeylerinin incelenmesi amacıyla yapılmıştır.
Yöntem: Araştırma, Şubat 2025-Mart 2025 tarihleri arasında Antalya Eğitim ve Araştırma Hastanesi Dâhiliye Polikliniği’ne başvuran, 24-85 yaş aralığında olan 74 kadın ve 46 erkek birey ile yürütülmüştür. Gönüllülük esasına dayanarak, çalışmaya onam vererek katılmayı kabul edenler çalışmaya dâhil edilmiştir. Bireylere yüz yüze görüşme tekniği ile anket formu uygulanmıştır. Anket formu; katılımcıların bireysel ve sosyodemografik özellikleri, beslenme alışkanlıklarına yönelik sorulardan, Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği (MEDAS)’ nden oluşmaktadır. Katılıcıların antropometrik ölçümleri alınmıştır.
Bulgular: Çalışmaya katılan metabolik sendromlu 46 erkek bireyden 11 kişi Akdeniz diyetine uyumsuz grupta yer alırken, 16 erkek birey Akdeniz diyetine sıkı uyum göstermektedir. Çalışmaya katılan 74 kadın hastadan 15’i Akdeniz diyetine uyumsuz grupta yer alırken 30 kadın bireyin Akdeniz diyetine sıkı uyum gösterdiği görülmüştür. Bununla birlikte MEDAS ölçeğine verilen cevaplar incelendiğinde, bireylerin kurubaklagil ve balık/deniz ürünü tüketimleri oldukça düşük düzeyde kalırken, fındık ve yer fıstığı tüketimi Akdeniz diyetine uyum açısından yüksek bulunmuştur. Çalışmaya dâhil olan bireylerin hiçbiri şarap tüketimi açısından Akdeniz diyetine uyumlu değildir. Bireylerin %73,3’ü beyaz eti kırmızı ete tercih ederek Akdeniz diyeti ölçeğinde ‘uyumlu’ olarak değerlendirilmiştir.
Sonuç: Son yıllarda Akdeniz diyetinin incelenmesine ve metabolik sendrom dahil olmak üzere belirli patolojilerle olan ilişkisine odaklanılmıştır. Akdeniz diyetine yönelik beslenme eğitimlerinin bireylerin diyet kalitesini artırmada önemli olabileceğini düşündürmektedir.
References
1. Akeren Z, Çakmak VS, Demirağ H. Kronik hastaların metabolik sendrom bilgi düzeyleri ve farkındalıkları. Türkiye Diyabet ve Obezite Dergisi. 2024;8(1):35-42. DOI: https://doi.org/10.25048/tudod.1423727
2. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği. Metabolik sendrom kılavuzu. 1. Baskı. Ankara: Tuna Matbaacılık; 2009. s:8-11.
3. Giugliano D, Esposito K. Mediterranean diet and metabolic diseases. Curr Opin Lipidol. 2008;19(1):63-8. DOI: https://doi.org/10.1097/MOL.0b013e3282f2fa4d
4. Gönder M, Akbulut G. Güncel Akdeniz diyeti ve potansiyel sağlık etkileri. Turkiye Klinikleri J Health Sci. 2017;2(2):110-20. DOI: https://doi.org/10.5336/healthsci.2016-51565
5. Barbaros B, Kabaran S. Akdeniz diyeti ve sağlığı koruyucu etkileri. Beslenme ve Diyet Dergisi. 2014;42(2):140-47.
6. T.C. Sağlık Bakanlığı. Türkiye Beslenme Rehberi (TÜBER). Ankara: Sağlık Bakanlığı Yayınları; 2015. s:20-2019.
7. Güldemir HH. Metabolik sendromda tıbbi beslenme tedavisi. Sağlık Bilimlerinde Değer. 2022;12(2):366-71. DOI: https://doi.org/10.33631/sabd.1115783
8. Şendur MAN, Güven GS. Metabolik sendroma güncel bakış. İç Hastalıkları Dergisi. 2011;18(1):125-31.
9. Panagiotakos DB, Pitsavos C, Chrysohoou C, Skoumas J, Tousoulis D, Toutouza M, Stefanadis C. Impact of lifestyle habits on the prevalence of the metabolic syndrome among Greek adults from the ATTICA study. Am Heart J. 2004;147(1):106-12. DOI: https://doi.org/10.1016/S0002-8703(03)00442-3
10. Rumawas ME, Meigs JB, Dwyer JT, McKeown NM, Jacques PF. Mediterranean-style dietary pattern, reduced risk of metabolic syndrome traits, and incidence in the Framingham Offspring Cohort. Am J Clin Nutr. 2009;90(6):1608-14. DOI: https://doi.org/10.3945/ajcn.2009.27908
11. Martínez-González MÁ, Corella D, Salas-Salvadó J, Ros E, Covas MI, Fiol M, Estruch R. Cohort profile: design and methods of the PREDIMED study. Int J Epidemiol. 2012;41(2):377-85. DOI: https://doi.org/10.1093/ije/dyq250
12. Schröder H, Fitó M, Estruch R, Martínez-González MA, Corella D, Salas-Salvadó J, Covas MI. A short screener is valid for assessing Mediterranean diet adherence among older Spanish men and women. J Nutr. 2011;141(6):1140-45. DOI: https://doi.org/10.3945/jn.110.135566
13. Özkan Pehlivanoğlu EF, Balcıoğlu H, Ünlüoğlu İ. Akdeniz Diyeti Bağlılık Ölçeği’nin Türkçe’ye uyarlanması: geçerlilik ve güvenilirlik. Osmangazi Tıp Dergisi. 2020;42(2):160-64. DOI: https://doi.org/10.20515/otd.504188
14. National Cholesterol Education Program (NCEP) Expert Panel on Detection, Evaluation, and Treatment of High Blood Cholesterol in Adults. Executive summary of the third report of the NCEP expert panel on detection, evaluation, and treatment of high blood cholesterol in adults (Adult Treatment Panel III). JAMA. 2001;285(19):2486-97. DOI: https://doi.org/10.1001/jama.285.19.2486
15. Hart ML, Köhler D, Eckle T, Kloor D, Stahl GL, Eltzschig HK. Direct treatment of mouse or human blood with soluble 5′-nucleotidase inhibits platelet aggregation. Arterioscler Thromb Vasc Biol. 2008;28(8):1477-83. DOI: https://doi.org/10.1161/ATVBAHA.108.169219
16. Babio N, Bulló M, Salas-Salvadó J. Mediterranean diet and metabolic syndrome: the evidence. Public Health Nutr. 2009;12(9A):1607-17. DOI: https://doi.org/10.1017/S1368980009990449
17. Erem C, Hacıhasanoğlu A, Değer O, Topbaş M, Hoşver I, Ersöz ÖH, Can G. Prevalence of metabolic syndrome and associated risk factors among Turkish adults: Trabzon MetS study. Endocrine. 2008;33(1):9-20. DOI: https://doi.org/10.1007/s12020-008-9044-3
18. Silventoinen K, Pankow J, Jousilahti P, Hu G, Tuomilehto J. Educational inequalities in the metabolic syndrome and coronary heart disease among middle-aged men and women. Int J Epidemiol. 2005;34:327-334. DOI: https://doi.org/10.1093/ije/dyi007
19. Salas-Salvadó J, Guasch-Ferré M, Lee CH, Estruch R, Clish CB, Ros E. Protective effects of the Mediterranean diet on type 2 diabetes and metabolic syndrome. J Nutr. 2015;146(4):920S-27S. DOI: https://doi.org/10.3945/jn.115.218487
20. Esmaillzadeh A, Kimiagar M, Mehrabi Y, Azadbakht L, Hu FB, Willett WC. Fruit and vegetable intakes, C-reactive protein and the metabolic syndrome. Am J Clin Nutr. 2006;84(6):1489-97. DOI: https://doi.org/10.1093/ajcn/84.6.1489
21. Zuaiter A, et al. Adherence to Mediterranean diet among prediabetic adults and its association with BMI. Nutrients. 2025;17(11):1777. DOI: https://doi.org/10.3390/nu17111777
22. Lotfi K, Saneei P, Hajhashemy Z, Esmaillzadeh A. Adherence to the Mediterranean diet, five-year weight change, and risk of overweight and obesity: A systematic review and dose-response meta-analysis of prospective cohort studies. Advances in Nutrition. 2022;13(1):152–166. https://doi.org/10.1093/advances/nmab092 DOI: https://doi.org/10.1093/advances/nmab092
23. Zheng X, Zhang W, Wan X, Lv X, Lin P, Si S, Xue F, Wang A, Cao Y. The effects of Mediterranean diet on cardiovascular risk factors, glycemic control and weight loss in patients with type 2 diabetes: a meta-analysis. BMC Nutrition. 2024;10(1):59. https://doi.org/10.1186/s40795-024-00836-y DOI: https://doi.org/10.1186/s40795-024-00836-y
24. Bajerska J, Skoczek-Rubińska A, Dębińska-Kubiak M, Stanisławska W, Walkowiak J. Association between adherence to the Mediterranean diet and metabolic syndrome and its components among Polish postmenopausal women: a cross-sectional study. Nutrients. 2025;17(17):2727. https://doi.org/10.3390/nu17172727 DOI: https://doi.org/10.3390/nu17172727
25. Al Kudsee K, Vahid F, Bohn T. High adherence to the Mediterranean diet and Alternative Healthy Eating Index are associated with reduced odds of metabolic syndrome and its components in participants of the ORISCAV-LUX2 study. Frontiers in Nutrition. 2022;9:1087985. https://doi.org/10.3389/fnut.2022.1087985 DOI: https://doi.org/10.3389/fnut.2022.1087985
26. Fan H, Wang Y, Ren Z, Liu X, Zhao J, Yuan Y, Fei X, Song X, Wang F, Liang B. Mediterranean diet lowers all-cause and cardiovascular mortality for patients with metabolic syndrome. Diabetology & Metabolic Syndrome. 2023;15(1):107. https://doi.org/10.1186/s13098-023-01052-7 DOI: https://doi.org/10.1186/s13098-023-01052-7
27. Abu Salma BM. The relationship between adherence to the Mediterranean diet and abdominal obesity and related metabolic risk. Nutrición Clínica y Dietética Hospitalaria. 2024;44(4):84–91. DOI: https://doi.org/10.12873/444abu
28. Esposito K, Kastorini CM, Panagiotakos DB, Giugliano D. Mediterranean diet and metabolic syndrome: an updated systematic review. Reviews in Endocrine and Metabolic Disorders. 2013;14(3):255–263. https://doi.org/10.1007/s11154-013-9253-9 DOI: https://doi.org/10.1007/s11154-013-9253-9
Downloads
Published
How to Cite
Issue
Section
License
All content published in Journal of Advanced Studies in Health Science and Obesity (JASHSO) is licensed under the Creative Commons CC BY 4.0 International License.
This license enables reusers to distribute, remix, adapt, and build upon the material in any medium or format, so long as attribution is given to the creator.
